برنامه ریزی درسی چیست؟
برنامه نويسي درسي فرآيندي نظامدار، حساب شده و مبتني بر يك دسته منابع اساسي است كه به برنامه درسي منتج مي شود.
بنابر ديدگاه (گود) برنامه درسي عبارتست از ((يك برنامه كلي و عام در ارتباط با محتواي آموزش كه توسط مدارس به يادگيرندگان عرضه مي شود تا با دستيابي به آن قادر گردند شايستگي هاي لازم را براي ورود به زمينه ها و رشته هاي خاص فني-حرفه اي و تجربي و نظري كسب كنند.
دلايل ضرورت نياز به برنامه درسي
برنامه درسي به فرآيند آموزش نظم مي بخشد و روند كار را معين مي سازد. ديده مي شود كه در بيشتر محيط هاي آموزشي و پرورشي مسئوليت فراهم كردن دوره هاي آموزشي به متخصصان واگذار مي شود. گفتني است كه متخصص بودن در يك موضوع نيازمند رعايت چارچوب ويژه برنامه ريزي درسي است. تهيه برنامه درسي، برنامه ريزان درسي را در رسيدن به اهداف مورد نظر ياري مي كند. برنامه ريزي درسي براي آموزش گروه يا جمعيتي از فراگيرندگان، نيازمند اطلاعات گوناگوني است.
منابع انساني كليد توسعه هر جامعه اي به شمار مي آيند. هر اندازه برنامه ريزي براي آموزش نظامدارتر باشد، بهره برداري از پتانسيل نيروي انساني بهتر خواهد بود. برنامه ريزي درسي كه تمهيد و ابزاري براي تدوين نظامدار برنامه درسي است، به متخصصان نظام آموزش و پرورش در پرورش نيروي انساني كارآمد كمك مي كند. برنامه هاي درسي نظامدار آموزش و پرورش به دست اندر كاران كمك مي كند تا بتوانند ضمن ارزشيابي و نظارت كافي به جريان اجراي برنامه هاي آموزشي، در حفظ، اصلاح و پرورش آن بكوشند.
زمان اقدام به برنامه ريزي درسي
اثربخش ترين زمان در برنامه ريزي درسي، وقتي است كه( نيازي) براي برآوردن وجود دارد. روشن است كه هر برنامه ريزي اي براي رفع نيازي صورت مي گيرد. نيازها صورت هاي گوناگوني دارند. برخي از آن ها فوري اند و برخي ديگر نيستند. نيازهايي را كه معلمان براي برآوردن آن ها برنامه ريزي مي كنند، نيازهايي هستند كه بايد بصورت روزانه برآورده شوند. براي مثال دانش آموزان دوره ابتدايي، مطابق جدول زماني كه براي درس علوم درنظر گرفته مي شود، بايد در هر جلسه درس براي رفع نيازهايي تلاش كنند. به سخن ساده تر در قالب نيازهاي مشخص، اهدافي در نظر گرفته مي شود. همچنين در قالب كتاب هاي درسي اهدافي طرح شده است كه دانش آموزان در هر جلسه يا در طي چند جلسه به برخي از آن ها دست مي يابند و بدين ترتيب در پايان دوره درسي، پاره اي از اين نيازها برآورده مي شود.
افزون بر وجود نيازبراي برنامه ريزي درسي، الزامي است كساني كه به امر برنامه ريزي اقدام مي كنند، مهارت مورد نياز را كسب كرده باشند. نتيجه برنامي ريزي توسط شخص غير ماهر، چندان اميدوار كننده نيست. كسب مهارت برنامه ريزي درسي از طريق انواع كارآموزي ها در محيط هاي گوناگون ميسر است.
علاوه بر دو اصلي كه پيشتر اشاره شد، برنامه ريز درسي بايد به مباني روان شناسي يادگيري، جامعه شناسي و فلسفه مسلط بر اجتماع، آگاهي كامل داشته باشد. بدون چنين پيش نيازي برنامه درسي ارزش اجرايي نمي يابد. الزامي است كساني كه مسئوليت برنامه ريزي درسي را مي پذيرند، در زمينه هاي اشاره شده مطالعاتي داشته باشند.
اگر تمام شب را برای از دست دادن خورشید اشک بریزی،لذت دیدن ستاره ها را هم از دست خواهی داد. شکسپیر